Chili

Landeninfo

Deze OutSight Out! landeninformatie is bedoeld als aanvullende informatie voor je reis naar Chili. Met deze info laten we je alvast een beetje kennis maken met Chili, we bieden informatie over de mogelijkheden tijdens je reis, de excursiemogelijkheden en praktische informatie over het klimaat, visa, geldzaken, inentingen etc.

N.B. Deze `OutSight Out! landeninfo` is bedoeld als vrijblijvende extra informatie voor je reis. Aan deze informatie kunnen geen rechten worden ontleend.

Over Chili
Chili geldt als een van de meest opmerkelijk gevormde en geografisch geïsoleerde landen ter wereld.
Chili strekt zich uit als een lang lint van 4.000 kilometer van de droogste woestijn ter wereld, de Atacama-woestijn in het uiterste noorden tot aan de zuidelijkste steden van de aardbol, Punta Arenas aan de Chileense kant en Ushuaia aan de Argentijnse kant van Vuurland. Dit smalle land kent een welhaast onmogelijke verscheidenheid aan landschappen en klimaten. Chili heeft bergtoppen van meer dan 6.000 meter hoog slechts luttele honderden kilometers van badplaatsen als Viña del Mar aan de Stille Oceaan. In diezelfde oceaan ligt een van de laatste geheimen van de wereld, de stille reuzen van Paaseiland.

In Chili kun je bijna alles doen. Wat dacht je van skiën met uitzicht op de stad van Santiago? Wijn proeven in de vele valleien in centraal Chili? Mountainbiken, hiken en raften in het merengebied? Gletsjers aanschouwen in Chileens Patagonië? Pinguïns zoeken in Punta Arenas en water ontdekken in de Atacamawoestijn? Het kan allemaal. De wegen in Chili zijn goed, dus met de bus kan je veel van deze uiteenlopende bestemmingen zelf combineren. Als je weinig tijd hebt, kun je de meeste plaatsen ook snel en eenvoudig per vliegtuig bereiken. Alleen Vuurland en Paaseiland zijn verder af gelegen. Hier moet je wel per boot of vliegtuig naar toe reizen.
Santiago is de aankomstplaats voor je Chili-reis. Vergeet vooral niet om enkele dagen uit trekken om deze stad goed te leren kennen. Na de drukte in deze miljoenenstad zul je later de prachtige natuur en de stilte in de rest van Chili extra waarderen.

Geografie
Chili is het langste land ter wereld en strekt zich 4.000 kilometer uit langs de westkust van Zuid-Amerika. Het land ligt ingeklemd tussen de Stille Oceaan en het hoge Andesgebergte. Door z'n uitgestrekte vorm kent Chili een grote variatie in landschappen en klimaten: woestijnen, hoge vulkanen, oerbossen, steppen, ijskappen en gletsjers. De geïsoleerde ligging en het klimaat in centraal Chili heeft dit land de afgelopen jaren doen uitgroeien tot een belangrijke wijnproducent. In Chili worden, in een ziektevrij klimaat, uitstekende wijnen gemaakt.

Klimaat
Van noord naar zuid kent het land grote verschillen in klimaat: In het noorden ligt de Atacamawoestijn, een van de droogste gebieden op aarde. Aan de kust is het er eeuwig lente met temperaturen rond 20°C, maar landinwaarts komen extreme verschillen in temperaturen voor, met een 'winter' van januari tot maart (wanneer het in de rest van Chili zomer is).

Beste reistijd
De beste reistijd voor Noord Chili is voor- en najaar. Het 'kleine noorden' en midden Chili kennen aangename mediterrane klimaten, en kunnen het hele jaar worden bezocht. Het zuiden van Chili ligt in de gematigde zone, met naar het zuiden toe steeds meer regen. De beste reisperiode in zuidelijk Chili is van december tot en met februari (de zomer).

Taal
De voertaal in Chili is Spaans. Alleen is de Chileense uitspraak zachter en ronder dan het Spaans dat in Spanje wordt gesproken. Ook kent het Chileense Spaans bijzondere eigen woorden, deze zijn mogelijk ontwikkeld door de geïsoleerde ligging “achter de Andes, tegen de Stille Oceaan”.
In de bergen in Noord Chili en in Zuidelijk Chili leven indianenvolken, die hun eigen taal nog spreken. De grootste volken zijn de Aymara in het noorden en de Mapuche in het zuiden. In het algemeen spreekt men hier ook Spaans. Met het 'gewone' Spaans kun je in Chili prima terecht. Verder wordt er in de grotere steden redelijk Engels gesproken. Als je geen Spaans spreekt, is dit dus geen probleem. Maar om het contact met de lokale bevolking te vergemakkelijken, vooral in het noorden en zuiden en buiten de begaande paden, raden we je aan om vooraf tijd te besteden aan het leren van het Spaans en een reiswoordenboekje mee te nemen.

Geldzaken
Het officiële betaalmiddel in Chili is de Chileens Peso met de afkorting CLP. 100 Chileense peso is
ca. € 0,15 en 1 EUR is gelijk aan ca. 673 Chileense Pesos (koers augustus 2011). Bij de meeste banken in heel Chili kun je gemakkelijk geld opnemen met je pinpas. Deze geldautomaten worden aangeduid met “red-banc”. Houd er rekening mee dat de geldautomaten in San Pedro de Atacama, Rapa Nui of de kleine plaatsjes in Chileens Patagonie regelmatig buiten werking zijn. Het is daarom aan te raden voor de zekerheid Amerikaanse dollars mee te nemen, deze worden overal redelijk geaccepteerd. Ook voor het Nationale Park Torres del Paine raden we sterk aan om Dollard mee te nemen, want zowel op Chileense pesos als op Visa wordt er een tax van 19% gerekend.

Creditcards worden vrijwel overal geaccepteerd: Mastercard en Visa worden het meest gebruikt, maar ook Diner's Club en American Express geven zeker geen problemen.
Travellercheques (liefst in USD) kun je in de grotere steden inwisselen bij de “Casa de Cambios”; daarbuiten is dit erg moeilijk.

Op de geldautomaten is met een sticker aangegeven welke kaarten je kunt gebruiken, je kaart moet wel voorzien zijn van de juiste logo’s. De meeste Nederlandse banken werken met Mastercard, je kunt on-line opzoeken waar pinautomaten te vinden zijn: kijk op www.mastercard.com, selecteer  je bestemming en kies dan voor `Find an ATM` of `Localizador de Cajeros Automáticos`.

Fooien
Het geven van fooien is gebruikelijk in Chili. In restaurants en hotels is 10% van de rekening een goede richtlijn. Soms is dit al in de rekening opgenomen onder “servicekosten “. Bedienend personeel wordt in de regel niet erg goed betaald, dus fooien worden op prijs gesteld.
Ook in kleine eetstalletjes, parkeergarages e.d. wordt een kleine fooi erg gewaardeerd. Mede door de inflatie van de afgelopen jaren ligt het loon van veel mensen onder het bestaansminimum en kunnen ze elke fooi ook echt gebruiken. Taxi chauffeurs verwachten meestal geen fooi.

Reisdocumenten
Je moet voor je reis naar Chili in het bezit zijn van een geldig paspoort dat na vertrek uit Chili nog tenminste 6 maanden geldig is. Voor meer informatie kun je terecht bij de Chileense Ambassade in Den Haag, telefoonnummer 070-364 27 48. Denk eraan om kopieën van je reisdocumenten zoals paspoort en ticket mee te nemen. Of scan ze in en mail deze naar je eigen e-(hot)mailadres. Je kunt dan altijd en overal uitdraaien maken indien nodig! Als je via Amerika reist, val je onder de verplichte ESTA regeling. Meer informatie hierover vind je hier.

Communicatie
Internet kun je gebruiken bij je hotel of bij de vele lokale internetcafés. Het gebruik van internet is relatief goedkoop.  
Bellen kun je in de grote steden bij de telefooncabines of bij de vele telefooncellen op straat. Hier kun je bellen tegen normale tarieven.
Check altijd met je provider of je je mobiele telefoon in Chili kunt gebruiken: dit hangt af van je provider, je abonnement en je toestel zelf.

Tijd
Chili kent zelf een zomertijd en daarom is het er slechts 4 uur vroeger ten opzichte van de Nederlandse wintertijd maar wel 6 uur vroeger ten opzichte van onze zomertijd.

Elektriciteit
In Chili geldt een netspanning van 220 Volt en 50 Hertz wisselstroom. In de meeste hotels kun je je accu’s en batterijen probleemloos opladen. Vergeet niet om een wereldstekker mee te nemen.

Eten & drinken
Het basisvoedsel in Chili bestaat uit rijst, aardappels, vlees, brood, avocado’s en maïs. Heerlijk eten in Chili kun je vinden op de lokale markt in Santiago de Chili, Valparaiso, Puerto Montt of in de andere grotere steden in Chili. Hier kun je onder andere genieten van de vele heerlijke visgerechten.

Enkele heerlijke Chileense specialiteiten:
Pastel de choclo is een heerlijke ovenschotel met rundvlees, kip, ui, rozijnen, hardgekookte eieren, maïs en olijven.
Empanada: vlees met ui en olijven in stevig deeg uit de oven. De empanada kan ook met kaas of schaaldieren gevuld worden.
Cazuela is een maaltijdsoep met rundvlees, kip, aardappels, rijst en maïs.
Lomo a lo pobre: biefstuk, gebakken ei, uien en friet.
Chupe de marisco is zeevruchten gebakken in boter, broodkruimels, kaas en kruiden 
Completo: een hotdog met mayonaise, mosterd, zuurkool, avocado, tomaat en ketchup. Dit wordt vaak met de lunch gegeten.
Mote con huesillo is een heerlijk verfrissend drankje of dessert en wordt gemaakt van gerstekorrels met zongedroogde perziken en perziksap. Mote con huesillo wordt vaak op straat verkocht.
Pisco Sour: de nationale cocktail van Chili (en Peru!). Een mix van pisco, citroensap, suiker, geklopt eiwit en kaneel.

Verder heeft Chili uiteraard heerlijke wijnen.

Vertrekbelastingen
Voor binnenlandse vluchten betaal je ter plekke ongeveer 7 USD.Bij vertrek uit Santiago geldt er een vertrekbelasting van 26 Usd (onder voorbehoud van lokale wijzigingen).

Ik ga op reis en neem mee………..
Natuurlijk is het handig als je niets vergeet mee te nemen, maar de inhoud van je rugzak of koffer is voor iedereen anders! Daarom raden we je aan om je persoonlijke paklijst samen te laten stellen via een van de handige online tools: meenemen.nl, ikneemmee.nl of samoon.nl. Je kunt hierop je bestemming en soort reis aangeven, waarna er een paklijst verschijnt. Vergeet in ieder geval niet het volgende:
-genoeg digitaal geheugen voor je camera (je zult het nodig hebben)!
-extra kopieën van je e-tickets, paspoort en verzekeringspolis (of scan ze in en mail deze naar je e-mailadres zodat je er altijd bij kunt)!
-zonnebrand voor de tropen (de zon is in de meeste landen veel sterker dan in Nederland, ook bij bewolking!).
-wat reservespullen, ondergoed en evt. lenzenvloeistof in je handbagage (erg handig bij vertraging of verlies van je koffer/rugzak)!

Fotografie
We raden we je aan om genoeg films of digitaal geheugen mee te nemen naar dit fotogenieke land, je zult het nodig hebben! Afdrukken ter plaatse levert meestal geen geweldige resultaten op. Het is op steeds meer plaatsen mogelijk om je digitale foto’s op een CD te laten branden, bv. bij e-mailcafé`s. 

Festivals en Feestdagen
Chili kent als katholiek land de meeste Nederlandse feestdagen. Kerstmis is wat minder uitbundig, maar de aanloop naar Kerst is wel van belang. Daarnaast wordt de dodenherdenking (allerzielen en allerheiligen) uitgebreider gevierd dan bij ons. De onafhankelijkheid van Chili wordt gevierd op 18 september.
De belangrijkste festivals en vrije dagen zijn:

01 januari   Nieuwjaarsdag
april             Pasen
01 mei    Dag van de arbeid
15 augustus   Mariahemelvaart
18 & 19 september  Onafhankelijkheidsdag
01 november   Allerheiligen
08 december   María onbevlekt ontvangen
25 december   Kerstmis

Houd er rekening mee dat tijdens feestdagen veel banken, organisaties en winkels gesloten zijn.

Inentingen
Inentingen worden wel dringend aangeraden, maar zijn vrijwel nooit verplicht. OutSight adviseert je om 6 tot 4 weken voor vertrek al contact op te nemen met je huisarts of de plaatselijke GG&GD; bij deze instanties kunnen ze je de meest recente informatie geven over gezondheidvoorzorgsmaatregelen. Het landelijk telefoonnummer hiervoor is : 0900-2025505. Na intoetsen van de eigen postcode wordt direct doorverbonden met de dichtstbijzijnde GGD-vestiging. Of neem een kijkje op de website www.ggdreizen.nl, www.travelclinic.com of  www.lcr.nl. Verder raden we je aan om te zorgen voor een basis EHBO setje met aspirines, immodium, anti-insektenmiddel, zonnebrand etc. Drink genoeg water in warme landen en niet uit de kraan!

Medische hulp
Natuurlijk is het niet te hopen dat je ziek wordt tijdens je vakantie, mocht het toch gebeuren, vraag dan aan de receptie van je hotel of zij een dokter kunnen laten komen. Reizigersdiarree kan altijd wel eens voorkomen; neem rust, blijf veel drinken (water, thee, cola) en eet licht verteerbaar voedsel (rijst, bouillon, gekookte groenten). Neem zelf ook medicijnen mee tegen diarree (bijvoorbeeld Immodium) en tegen uitdroging (ORS). Neem bij ernstige klachten contact op met de alarmcentrale van je verzekeringsmaatschappij en met de agent in Santiago.

Literatuur
Om alvast in de stemming te komen en om je voor te bereiden op je reis geven we je hieronder een aantal tips van boeken en goede reisgidsen.

Boeken
Isabel Allende heeft veel boeken geschreven die de sfeer van Chili goed weergeven. De onderstaande boeken zijn verkrijgbaar bij uitgeverij Wereldbibliotheek:
Het huis met de Geesten; Eva Luna; Paula; Afrodite; Fotuna’s dochter; Portret in sepia
De mooiste van Pablo Neruda, Pablo Neruda - Uitgeverij Contact
Selected Poems, Pablo Neruda - Mariner Books
Charmante wijnen van Chili, Hubrecht Duijker – Spectrum
Chili, mensen, politiek, cultuur, Nick Caistor - KIT
Het verhaal van de kat die de meeuw leerde vliegen, Luis Sepulvéda -Uitgeverij Ploegsma

Reisgidsen:
South America on a shoestring – Lonely planet (engels)
Chile and Easter Iland - Lonely Planet (engels)
Trekking in the Patagonian Andes – Lonely planet (engels)
Full Circle, Luis Sepulvéda – Lonely planet (engels; deels autobiografie en deels reisverhaal)
Footprint Chile Handbook: The Travel Guide - Footprint Handbooks
Reishandboek Chili – Elmar Reishandboeken
Chili (met routekaarten en plattegrond van Santiago) – Lannoo

Internet
www.chile-travel.com
www.euroandina.nl/infochili.html
www.chili.com

Veiligheid
Hoewel Santiago bekend staat als een “veilige” stad, dien je ook in Chili (net als in ieder vreemd land) goed op je waardevolle spullen te letten. Draag geen juwelen of kostbare horloges in het openbaar, houd je dagrugzak of tas altijd in de gaten en ga niet in op mensen die je zeer aantrekkelijke aanbiedingen doen voor souvenirs of accommodatie. Waardevolle spullen kun je het beste in een moneybelt dragen. In de grote steden wordt aangeraden 's nachts niet op straat te lopen, maar een taxi te nemen.

EXCURSIEMOGELIJKHEDEN

Santiago
De bekenste bezienswaardigheid van de stad is het regeringspaleis La Moneda. In dit Paleis is in 1973 president Allende vermoord en werd bijna 20 jaar lang de macht overgenomen door dictator Pinochet. Sinds 1990 zetelt er weer een democratische regering. Het paleis geldt als een symbool voor de democratie.
Het centrale punt van Santiago is de Plaza de Armas, waar de stad op 12 februari 1541 werd gesticht door Pedro de Valdivia. 
In het Museo de Santiago is op maquettes goed te zien hoe die stichting in z'n werk ging: twintig schaakbordachtige blokken werden volgens koloniaal model uitgezet. Langs de randen van de blokken kwam bebouwing en in het midden van de stad werd een blok vrijgelaten voor de Plaza de Armas (het plein met het wapendepot), waaraan de belangrijkste gebouwen en de kathedraal zouden komen. Die situatie treffen we nu nog aan, en vanuit dit punt worden alle afstanden tot plaatsen in heel Chili berekend. De Plaza is beplant met mooie bomen en struiken, en bezit interessante standbeelden: onder andere een modern beeld gewijd aan de inheemse volken van Chili, en het grote ruiterstandbeeld van de stichter Pedro de Valdivia. Langs de randen zijn gezellige terrasjes, die vooral op zondag druk bezet zijn, en voeren zangers en straatkomedianten hun kunsten op. De schilders en tekenaars doen het een beetje aan het Place du Tetre in Parijs denken.
Het vrij kleine en compacte centrum is door de week een ware mierenhoop van mensen en zakenlieden. Toch voel je je er door die compacte bouw sneller thuis dan in menig andere wereldstad, en de drukte kun je gemakkelijk ontlopen in een van de ruime en rustige parken van de stad.
Santiago heeft veel historische gebouwen en interessante musea, waar je een goed beeld van de geschiedenis en cultuur van Chili kunt krijgen. Even buiten Santiago is het mogelijk om in een paar uur het Andesgebergte in te rijden, waar het van juni tot september vaak mogelijk is om te skiën. Ook zijn hier prachtige rustige wandelingen mogelijk om even bij te komen van het drukke Santiago.

Viña del Mar/Valparaíso
De dubbelstad Viña del Mar/Valparaíso ligt op twee uur rijden van Santiago aan de Stille Oceaan. Valparaíso is een drukke havenstad en wordt beschouwd als een van de indrukwekkendste steden van Zuid-Amerika. D estad ligt op meerdere steile heuvels. In de binnenstad kun je4 veel architecturaal en cultureel erfgoed vinden. Valparaiso staat dan ook op de Werelderfgoedlijst van Unesco.
Viña del Mar is Chili’s mondaine badplaats, met casino’s, hotels en dure shoppingcentra. Het water hier is vanwege de koude golfstroom fris, maar het strand is goed.

Het Merengebied
Dit prachtige merengebied strekt zich grofweg uit van Temuco in het noorden tot Puerto Montt in het zuiden. Het gebied is rijk aan donkerblauwe meren, prachtige berglandschappen en grotendeels bedekt met enorme bossen; het is één van de mooiste gebieden van Chili. Naast meren en bossen zijn in het noordelijk deel van dit gebied ook prachtige vulkanen met sneeuw bedekte toppen te bewonderen. De stadjes in het merengebied die je niet mag missen zijn Pucon en Puerto Varas. Vanuit deze stadjes kun je veel activiteiten in de mooie omgeving ondernemen, zoals raften, mountainbiken, het beklimmen van een vulkaan, canopy, kajakken, paardrijden en nog veel meer!

Chileens Patagonië
Chileens Patagonië is in tegenstelling tot het Argentijnse Patagonië geen uitgebreide eindeloze vlakte, maar juist een zeer afwisselend fjorden en eilandenlandschap. In dit deel van Chili reiken de uitlopers van de Andes rechtstreeks tot in de Stille Oceaan. Honderden gletsjers monden hier uit op zee. De enige manier om dit gebied te bereizen is per boot. In dit uitgestrekte gebied van wel 1.000 kilometer lang kom je bijna geen mensen tegen, op af en toe kleine vissergemeenschappen na.

Tierra del Fuego
Vuurland wordt gedeeld door Argentinë en Chili. In het Argentijnse deel kom je aan in het nationale park Tierra del Fuego (Vuurland) en daar ligt Ushuaia, de meest zuidelijke plaats van Zuid Amerika. Vanuit Ushuaia kun je een tocht maken naar het Beagle kanaal, de zeestraat tussen Zuid Amerika en Antarctica, waar ook vele zeeleeuwen, pinguïns, robben en flamingo’s te bewonderen zijn. Aan de Chileense kant kun je vanuit Punta Arenas ook veel mooie excursies maken.

Nationaal Park Torres del Paine
Vanuit Puerto Natales is het mogelijk trektochten te organiseren naar het mooiste Nationale park van Chili, Torres del Paine. In dit park zijn woeste bergen en gletsjers te zien. En de omgeving straalt een serene rust uit. Gezien de zuidelijke ligging van dit park kan je het best een bezoek plannen in de maanden van december tot en met februari, wat de zomermaanden zijn in Chili.

Atacamawoestijn
Helemaal in het noorden van Chili, tegen het Andesbergen ligt de Atacamawoestijn, de droogste woestijn ter wereld waar het nooit regent. In het Andesgebergte ligt het prachtige San Pedro de Atacama, waar mooie wandelingen door het woestijngebergte gemaakt kunnen worden. Vanuit San Pedro de Atacama is het mogelijk de Andes over te steken naar Argentië (naar Salta) of Bolivia (Uyuni). Door het berglandschap en de Indiaanse bevolking heeft dit gebied veel weg van Bolivia. In de bergen zijn veel landbouwterrassen van de Inca’s en lama- en vicuña-farms te zien.
    
Chiloé
Het eiland Chiloé staat bekend om zijn vele houten kerken en oude mythen en is bereikbaar vanaf het zuidelijke havenstadje Puerto Montt. Dit eiland wordt bewoond door inheemse volken. Naast prachtige dorpjes is het landschap bergachtig en onherbergzaam. Aan de kust liggen visserijdorpjes en zalmkwekerijen.

Wijngaarden in de Andesvalleien
Vlakbij Santiago, maar ook verder naar het noorden en het zuiden, liggen vele vruchtbare valleien, waarin de beroemde wijngaarden van Chili liggen. In deze valleien is het mogelijk om bij de verschillende wijnhuizen de wijn te proeven. Dat is de moeite waard, want Chileense wijn heeft inmiddels een reputatie opgebouwd als één van de beste wijnen ter wereld.

Paaseiland
Paaseiland ligt maar liefst 1.000 kilometer van de Chileense kust midden in de Stille Oceaan. Het eiland is alleen per vliegtuig te bereiken. Het is niet groot, maar herbergt nog één van de laatste bijzondere geheimen ter wereld. De wonderbaarlijke gigantische beelden, die her en der over het eiland verspreid staan. Niemand weet precies hoe ze daar gekomen zijn en waarom deze giganten zo staan te staren over de eindeloze watervlakte van de Stille Oceaan.